مستندنگاری آثار هنری : کتابشناسی فارسی / مقدمه

یکی از جنبه‌های مهم در تفسیر مجموعه‌های تصویر چند طیفی به نحوه به دست آوردن آنها مربوط می‌شود. دوربین‌های تجاری موجود برای ارائه تصاویر زیبایی‌شناختی و نه تحلیل علمی آثار هنری طراحی شده‌اند و در نتیجه اغلب می‌توانند تغییرات ناخواسته‌ای را در تصاویر چند طیفی به‌دست‌آمده ایجاد کنند. در صورت کنترل نشدن، این تغییرات می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر قابلیت اطمینان و تکرارپذیری تصاویر داشته باشد و مقایسه‌های مؤثر و معناداری بین تصاویر گرفته‌شده در زمان‌های مختلف و با تنظیم‌های مختلف را، اگر نگوییم غیرممکن، چالش‌برانگیز کند.
از این رو در بررسی انجام شده توسط موزه بریتانیا به این نتیجه رسیدند که دستیابی به یک روش شناسی قابل اطمینان برای تفسیر تصاویر چندطیفی نیازمند تمرکز به سه جنبه دارد:
1- درک عوامل تجربی: محدودیت ها و عوامل مؤثر در تولید تصویر در دوربین تا مسائل مربوط به پدیده های فیزیکی در برخورد نور به آنها را شامل میشود.
2- استفاده از درک محدودیت های ثبت تصویر: بهینه سازی روش های تجربی در هر سطح و فرم آن از چینش ابزار در چیدمان ثبت تصویر به منظور کاهش عواملی که منجر به عدم تحلیل دو تصویر میشود. به شکلی که استانداردسازی و پروتکل های به دست آمده در بین تمامی مخصصین نهادینه شود.
3- و در نهایت توسعه پروتکل های کالیبراسیون و تصحیح تصویر به صورت دسترسی آزاد

در قسمت قبلی مجموعه نوشته‌های “مستندنگاری آثار هنری: کتاب شناسی فارسی” اندک منابع فارسی در این زمینه را با دقت مرور کردیم تا به بتوان به یک بررسی جامع برای آنها دست یافت. به توجه به مقدمه ای که گفته شد شاید بتوان گفت عدم گزارش علمی دقیق از رویه انجام تصویربرداری امکان بررسی جزء به جزء آنها را به یک بن بست کشانده است.
شاید بتوان گفت همین مسئله برای افرادی که ایران در حوزه تصویربرداری فنی برای میراث فرهنگی فعالیت میکنند، بزرگترین مشکل است! هر روش تصویربرداری انجام میدهید باید تکرارپذیر باشد! که برای این منظور بررسی نکات زیر ضروری است:

الف) باید لنزتان را بشناسید؛ از زاویه دید و خطاهای اپتیکی گرفته تا طیف عبوری لنز و جنس عناصر آن.

ب) باید منابع نوری مورد استفاده را به خوبی بشناسید و نسبت به آن از فیلترهای مناسبی برای کنترل طیف عبوری بهره ببرید؛ از زاویه انتشار نور و کیفیت نور، CRI و دمای رنگ گرفته تا ظیف منتشره!

ج) در نهایت بایستی محیط مناسب تصویربرداری را فراهم کرده و تمام عناصری که در روند کار مخل هستند را از محل دور نمایید.

نمونه ای از یک پژوهش استاندارد که توسط سروش کیایی انجام شده را –هر چند به زبان فارسی نیست اما در ایران انجام شده- مشاهده میکنید که تجهیزات و رویه انجام به خوبی گزارش شده است.
در قسمت های آینده به بررسی بیشتر منابع پرداخته و به ضمن آسیب شناسی، راه حل هایی را هم پیشنهاد خواهیم کرد